Prof. Maria Dąbska odznaczona przez Prezydenta Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski

Data publikacji aktualności: 2012-11-12
Z okazji Święta Niepodległości 11 listopada 2012 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski odznaczył Panią Profesor Marię Dąbską Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Nasza sąsiadka, pani prof. Maria Dąbska jest jedyną żyjącą Polką i możliwe, że jedyną żyjącą na świecie kobietą, uhonorowaną eponimem medycznym. Najbardziej doświadczona i uznana na świecie wśród polskich
patomorfologów, jedna z twórczyo powojennej polskiej onkologii, w 1969 r. opublikowała w Polskiej Akademii Nauk monografię poświęconą badaniom nad zebranymi w ciągu wielu lat pracy w warszawskim Instytucie Onkologii przy ul. Wawelskiej, 52 przypadkami wcześniej nierozpoznanego i błędnie diagnozowanego typu nowotworu. Guz Dąbskiej to bardzo rzadki nowotwór tkanek miękkich, występujący głównie u dzieci, na kończynach lub w obrębie głowy, szyi, jąder lub w innych lokalizacjach, w formie skórnej lub rozlanej. Nowotwór ten zazwyczaj nie jest złośliwy, leczenie polega na resekcji chirurgicznej.


W międzynarodowej bazie, obejmującej ponad osiem tysięcy eponimów medycznych, Polsce przyporządkowano zaledwie trzydzieści (m. in. takie sławy polskiej medycyny jak Antoni Leśniowski czy Jan Mikulicz-Radecki). Powszechnym trendem w światowej medycynie jest prowadzenie prac badawczych zespołowo, w ramach dużych projektów gromadzących specjalistów wielu dziedzin, wykorzystujących ogromne granty finansowe. Dlatego coraz mniej przybywa chorób, zespołów objawów oraz pojęć anatomicznych i fizjologicznych identyfikowanych nazwiskami pojedynczych odkrywców, lekarzy i naukowców. Odchodzenie od tworzenia nowych eponimów sprawia, że katalog powstały dotychczas, staje się powoli katalogiem zamkniętym. A zatem ta niezwykle nieliczna grupa wybitnych Polek i Polaków pozostawi swoje nazwiska na zawsze w światowej medycynie.

Pani prof. Maria Dąbska, ze względu na całkowite podporządkowanie swoich ambicji oraz życia osobistego pracy naukowej i diagnozowaniu dziesiątków tysięcy przypadków onkologicznych, nie zyskała w Polsce adekwatnego rozgłosu. W PRL jej kariera zawodowa była powstrzymywana, ponieważ Pani Profesor zachowała niezależność światopoglądową i skutecznie odmawiała zawsze uczestnictwa w partii komunistycznej. W rezultacie jej dorobek znany jest bardziej w Stanach Zjednoczonych, niż w jej Ojczyźnie.

W tym roku przypada 80. rocznica powstania Instytutu Radowego im. Marii Skłodowskiej Curie. Odznaczenie
Pani Profesor Orderem Odrodzenia Polski jest formą hołdu dla całego zespołu lekarzy, którzy po II Wojnie Światowej odtwarzali Instytut, a z nim fundamenty współczesnej polskiej onkologii.

Pani prof. Dąbska pochodzi z Brodnicy. Podczas II Wojny Światowej działała w Przysposobieniu Wojskowym
Kobiet, później w podziemiu niepodległościowym w Warszawie. Jako członek Armii Krajowej brała udział w Powstaniu Warszawskim – wraz z bratem Tadeuszem udzielała pomocy rannym powstaocom, przenosiła leki i broń, m. in. w okolicy ul. Twardej. Po wojnie studiowała patologię w Akademii Medycznej w Gdańsku. Jej mentorami byli tak wybitni profesorowie jak: Wilhelm Czarnocki, Franciszek Łukaszczyk, Józef Laskowski czy Tadeusz Koszarowski.

W 1957 r. pani prof. Maria Dąbska odbyła półroczny staż na Uniwersytecie w Leeds u wybitnego onkopatologa prof. Ruperta Alana Willisa (1898-1980). W 1969 r., gdy opublikowała wyniki wielu lat badań i opisała jako pierwsza rodzaj guza, nazwanego później jej nazwiskiem, zaproponowano jej prestiżowe stanowisko w Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Zdecydowała jednak kontynuować pracę w Instytucie Onkologii w Warszawie. Będąc przez dekadę Kierownikiem Zakładu Patologii Nowotworów kształciła kolejne pokolenie specjalistów z ośrodków onkologicznych z całej Polski. Rocznie udzielała swoim koleżankom i kolegom lekarzom do tysiąca pięciuset konsultacji, stając się najwyższym autorytetem w swojej dziedzinie. Jest autorką lub współautorką dziesiątków publikacji naukowych w języku angielskim i polskim. W latach 80. była przyjmowana z najwyższymi honorami przez władze instytutów medycznych w Londynie, Sztokholmie, Bonn, Rochester, Stanford. Ponieważ wybuch stanu wojennego zastał ją w Niemczech, zdecydowała się na emigrację - początkowo w Niemczech, a następnie w USA. W wieku 85 lat przeprowadziła się z Florydy do Polski. Mimo zaawansowanego wieku nadal żywo interesuje się zarówno rozwojem patologii onkologicznej, standardem stołecznych szpitali, jak i swoim najbliższym otoczeniem, biorąc udział w zebraniach naszej Wspólnoty.

Na wszystkich etapach życia była i jest wzorem oraz podporą dla pacjentów, współpracowników, sąsiadów, przyjaciół i rodziny. Chociaż - jak sama często wspomina - diagnozując nowotwory, to Ona musiała podpisywać „wyroki” wielu chorym. Jest wspaniałym Człowiekiem - pochłoniętym życiową pasją, która to pasja stała się jednocześnie polskim wkładem w rozwój światowej wiedzy medycznej.

Wikipedia - biogram prof. Marii Dąbskiej
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - Odznaczenia państwowe w Święto Niepodległości

prof. Maria Dąbska